9. maj
Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
9. maj (09.05) je 129. dan u godini po gregorijanskom kalendaru (130. u prestupnoj godini). Do kraja godine ima još 236 dana.
Sadržaj |
[uredi] Događaji
| maj | ||||||
| P | U | S | Č | P | S | N |
| 1 | 2 | |||||
| 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 |
| 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 |
| 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 |
| 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |
| 31 | ||||||
Vikimedijina ostava ima još multimedijalnih datoteka vezanih za: 9. maj
- 328. — Atanasije Veliki izabran za patrijarha Aleksandrije.
- 1502. — Španski moreplovac Kristifor Kolumbo isplovio iz španske luke Kadis na četvrto i poslednje putovanje u Novi svet. Kolumbo umro 1506. u Španiji, uveren da je na svojim putovanjima stigao u Aziju.
- 1788. — Parlament Velike Britanije ukinuo trgovinu robljem.
- 1877. — Rumunija proglasila nezavisnost, mesec dana pošto je sklopila savez s Rusijom protiv Otomanskog carstva.
- 1901. — U Melburnu otvoren prvi parlament Australije.
- 1911. — Grupa oficira, učesnici u majskom prevratu i ubistvu kralja Aleksandra Obrenovića 1903, u Beogradu osnovala tajnu organizaciju "Ujedinjenje ili smrt", odnosno "Crna ruka".
- 1926. — Amerikanci Ričard Berd i Flojd Benet prvi avionom preleteli Severni pol.
- 1927. — Kanbera postala glavni grad Australije, umesto Melburna.
- 1936. — Italija zvanično okupirala Abisiniju, danas Etiopiju, i italijanskog kralja Vitorija Emanuela III proglasila za cara Abisinije.
- 1945 - Nemački feldmaršal Vilhelm Kajtel u Berlinu potpisao završni dokument o okončanju Drugog svetskog rata. U ime saveznika dokument su potpisali sovjetski maršal Georgij Žukov i britanski general Artur Teder.
- 1945. - ostrvo Gernzi oslobođeno od okupacije Nacističke Nemačke.
- 1946. — Kralj Vitorio Emanuele III abdicirao, Italija postala republika.
- 1948. — Komunistička partija Jugoslavije odbacila optužbe sovjetskih komunista protiv politike jugoslovenskog rukovodstva. Usledila Rezolucija Informbiroa i višegodišnji politički i ekonomski pritisak sovjetskog bloka na Jugoslaviju.
- 1950. — Ministar inostranih poslova Francuske Rober Šuman uputio poziv za pomirenje Francuske i Nemačke i predložio stvaranje Zajednice za ugalj i čelik, prethodnice Evropske unije. Šumanov plan 1951. potpisalo šest zemalja. Taj dan se obeležava kao Dan evropskih integracija.
- 1952. — Širom Jugoslavije održani masovni protesti zbog Londonskog sporazuma kojim je Zona "A" Slobodne teritorije Trst pripala Italiji.
- 1960. — SAD postale prva zemlja u kojoj su legalizovane pilule za sprečavanje začeća.
- 1976. — Ulrike Majnhof, vođa zapadnonemačke terorističke grupe "Bader-Majnhof", obesila se u zatvorskoj ćeliji.
- 1978. — U parkiranom automobilu u centru Rima nađeno telo bivšeg premijera Italije Alda Mora, kojeg su teroristi "Crvenih brigada" oteli 54 dana ranije.
- 1993. — Počeli sukobi Hrvata i Muslimana u Mostaru, što je dovelo do podele grada na muslimanski i hrvatski deo. Muslimani i Hrvati do tada bili saveznici u borbama protiv Srba u bosanskom ratu, od 1992. do 1995.
- 1995. — Na kraju trodnevne proslave 50. godišnjice završetka Drugog svetskog rata u Evropi i Dana pobede, svetski lideri pozvali na globalno pomirenje. Centralne proslave održane u Parizu i Moskvi.
- 1996. — Joveri Museveni pobedio na prvim predsedničkim izborima u Ugandi posle 16 godina.
- 2001. —
- Predsedniku Jugoslavije Vojislavu Koštunici u Njujorku uručena nagrada Instituta Istok-Zapad za svetskog državnika godine.
- U haosu koji je na stadionu u Akri, u Gani, nastao kada je policija bacila suzavac na razjarene navijače, 126 ljudi izgubilo život.
- 2002. — U eksploziji nagazne mine tokom proslave Dana pobede, u južnoj ruskoj republici Dagestanu u gradu Kaspijsk, poginule 42, povređeno 150 osoba.
[uredi] Rođenja
- 1800. — Džon Braun, borac za ukidanje ropstva u SAD.
- 1860. — Džejms Metju Beri, škotski pisac.
- 1873. — Hauard Karter, engleski arheolog.
- 1882. — Džordž Barker, američki slikar (†1965.)
- 1945. — Slobodan Ž. Jovanović, srpski reditelj.
[uredi] Smrti
- 1805. — Fridrih Šiler, nemački pesnik.
- 1850. — Žozef Gej-Lisak, francuski hemičar.
- 1895. — Hose Marti, kubanski revolucionar i književik
- 1931. — Albert Abraham Majklson, američki fizičar. (*1859.)
- 1976. — Ulrike Majnhof, nemačka novinarka (*1932).
- 1986. — Tenzing Norgaj, nepalski planinar. (*1914).
[uredi] Praznici i dani sećanja
- Srpska pravoslavna crkva slavi:
- Sveštenomučenika Vasilija - episkop Amasijskog
- Svetog Janićija Devičkog
- Svetog Stefana - episkopa Permskog
- Dan pobede nad fašizmom
