Vuk Drašković

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Vuk Drašković
VukDraskovic-mc.jpg
Biografija
Datum rođenja(1946-11-29)29. novembar 1946.(73 god.)
Mesto rođenjaMeđa
FNR Jugoslavija
Prebivalište Beograd
Državljanstvo Srbija
Religijapravoslavac
SupružnikDanica Drašković
Profesijapolitičar i književnik
Politička
partija
Srpski pokret obnove
Ranije: Savez komunista Jugoslavije
Srpska narodna obnova
Srpska narodna odbrana
3. mart 2004 — 5. jun 2006.
PredsednikSvetozar Marović
Predsednik vladeSvetozar Marović
PrethodnikGoran Svilanović
Naslednik-
5. jun 2006 — 15. maj 2007.
PredsednikBoris Tadić
Predsednik vladeVojislav Koštunica
Prethodnik-
NaslednikVuk Jeremić
Potpredsednik Savezne vlade Jugoslavije za spoljne poslove
18. januar 1999 — 28. april 1999.
PredsednikSlobodan Milošević
Predsednik vladeMomir Bulatović

Vuk Drašković (Međa, 29. novembar 1946) je srpski književnik, političar i predsednik Srpskog pokreta obnove.

Drašković je tokom političke karijere bio potpredsednik vlade SR Jugoslavije i ministar inostranih poslova Državne zajednice Srbije i Crne Gore i Republike Srbije.

Diplomirao je sa visokim prosekom na Pravnom fakultetu Univerziteta u Beogradu 1968. godine. Od 1969. do 1978. godine je radio kao novinar za jugoslovensku novinsku agenciju Tanjug. Zatim je 1978-1980. godine savetnik za štampu u Veću Saveza sindikata Jugoslavije,[1] što su zlonamernici preinačili u šef kabineta jugoslovenskog predsednika Mike Špiljka. Od početka osamdesetih godina on je prvo disident, a zatim i antikomunista. U vreme raspada Jugoslavije i ukidanja jednopartiskog sistema i vraćanja višestranačja, on je početkom 1990. godine osnovao je nacionalističku i monarhističku stranku Srpski pokret obnove (SPO). Napisao je više romana - bestselera, od kojih prvo "Sudiju"; roman je doživeo pedeseto izdanje.

Biografija[uredi]

Rođen je u banatskom selu Međa, u porodici doseljenika iz Hercegovine. Na početku života ostao je bez majke Stane; odnegovala ga je baba. Porodica se ubrzo vratila u Hercegovinu, gde je Vuk odrastao i formirao se. Draškovići su živeli u mestu Slivlje, da bi se kasnije nastanili u hercegovačkoj Gračanici.

Osnovnu školu završio je u Fojnici, gimnaziju u Gacku, a diplomirao na Pravnom fakultetu u Beogradu 1968. godine. Oženjen je Danicom Drašković diplomiranom pravnicom, rodom iz Bijelog Polja, koja potiče iz antikomunističke porodice.

Čukundeda imenjak - Vuk Drašković pripadnik Gornjo-nevesinjskog odreda, poginuo je za vreme Hecegovačkog ustanka, na Leskovom dubu 1876. godine.[2] Otac Vidak je bio komunista i partizan za vreme NOR-a, što je dovelo do toga da i on bude član partije - Saveza komunista Jugoslavije. Nakon smrti Josipa Broza, kao disident deluje u okviru Društva književnika Srbije, u Francuskoj 7. Istakao se kao govornik na književnim večerima, angažovanim tribinama, podrškom brojnim apelima i peticijama koje su obeležile to vreme. Najčitaniji je srpskih pisac (istovremeno žigosan od strane vlasti) koji više nego iko budi i jača srpski nacionalni identitet u narodu, koji su komunisti svojom ideologijom sveli na najmanju meru. Od početka višestranačkog političkog života 1990. godine nakon transformacije Saveza komunista Jugoslavije u SPS, postaje vodeći političar, antikomunista i nacionalista koji se zalagao za Veliku Srbiju i rehabilitaciju Četničkog pokreta zajedno sa Vojislavom Šešeljom. Posle nekoliko sumornih godina, izolacije i stradanja, kao posledica građanskog rata, nezapamćene inflacije, represivne politike režima SPS i JUL, menja politički stav i postaje otvoreni zagovornik savezništva sa SAD i državama članicama Evropske unije i NATO pakta. Insistira, kao dobro upućen, na oslanjanje na stare, zapadne saveznike (sile) kao međunarodne faktore i garante, te postizanje uz pomoć njih mogućih spoljno-političkih ciljeva srpske države. Istovremeno je istupao protiv tešnjeg povezivanja i oslanjanja na Rusiju, obrazlažući to njenim komunističkim nasleđem koje se sačuvalo, pre svega u vojnom vrhu u Kremlju. Govori engleski i ruski jezik, i bavi se književnim radom i publicistikom.

Novinarstvo[uredi]

U periodu 1969—1978. godine bio je novinar u nacionalnoj agenciji Tanjug. Skoro tri godine radio je i kao dopisnik iz afričkih zemalja. U tom periodu objavljuje i svoje prve književne priče, kao i esej Ja, malograđanin. Zatim je radio u beogradskom listu "Rad" kao saradnik 1980-1985. godine.

Književnost[uredi]

Novinarstvo je napustio 1980. godine i posvetio se književnosti. Njegovi prvi romani bili su jugoslovenski i balkanski bestseleri; zabranjivani i osporavani. Neki od njih prevedeni su na engleski, francuski, ruski, grčki, rumunski, češki i još mnoge jezike.

  • Ja, malograđanin (1981)
  • Sudija (1981)
  • Nož (1982), koji je ekranizovan 1999.
  • Molitva (1985)
  • Molitva 2 (1986)
  • Odgovori (1986)
  • Ruski konzul (1988)
  • Koekude Srbijo (1989)
  • Noć đenerala (1994)
  • Podsećanja (2001)
  • Meta (2007)
  • Doktor Aron (2009)[3]
  • Via Romana (2012)[4]
  • Tamo daleko (2013)
  • Isusovi memoari (2015)
  • Priče o Kosovu (2016) - koautor, priča Čaj babe Kristine
  • Isečci vremena (2016)
  • Ko je ubio Katarinu (2017)
  • Aleksandar od Jugoslavije (2018)

Godine 2001. objavio je knjigu govora, intervjua i pisama pod nazivom „Podsećanja“.

Na sedmu godišnjicu demokratskih promena u Srbiji (5. oktobar 2007), Vuk Drašković je objavio autobiografsku knjigu „Meta“ koja sadrži neka autorova svedočanstva o događajima u periodu 1990-2000.

Politički angažman[uredi]

Skidanje Titove slike u Domu inženjera i tehničara u Beogradu 15. marta 1990. godine, S leve strane je Vojislav Šešelj, a u sredini Vuk Drašković.

Drašković je osamdesetih godine 20. veka bio deo nacionalno orijentisane inteligencije u Srbiji. Spadao je među istaknute zagovornike višestranačja, građanskih i verskih sloboda, obnove srpskih nacionalnih vrednosti. Godine 1989. zajedno sa Mirkom Jovićem je osnovao u Staroj Pazovi političku stranku Srpsku narodnu obnovu, ali zbog suprotstavljenih stavova ta se stranka cepa.[5] Dana 14. marta 1990. otcepljeno krilo Srpske narodne odbrane čiji je Drašković bio predsednik, ujedinjuje se sa Srpskim slobodarskim pokretom Vojislava Šešelja.[5] Sa Vojislavom Šešeljem je i u kumovskom odnosu. Od jeseni te godine razilazi se sa Šešeljom, i svako nastavlja svojim putem. Tada nastaje stranka Srpski pokret obnove čiji će predsednik Vuk Drašković ostati lider do naših dana.

Deveti mart 1991.[uredi]

Po raspadu Srpske narodne odbrane, Drašković je 1990. godine osnovao stranku Srpski pokret obnove, koja je bila u opoziciji režimu Slobodana Miloševića.[5] U tom periodu, dva puta je hapšen. Prvi put posle devetomartovskih demonstracija 1991. godine, kada je proveo tri dana u zatvoru.[5] Drugi put je uhapšen sa suprugom Danicom, juna 1993. godine, kada su osuđeni na dva meseca zatvora i kada su preživeli najsuroviju policijsku torturu. Vuk je tada štrajkovao glađu i na sebe skrenuo pažnju evropske javnosti. Oboje su oslobođeni zahvaljujući pritisku vodećih državnika i organa međunarodne zajednice. Između ostalih, za slobodu Vuka Draškovića i njegove supruge najodlučnije su se založili američki predsednik Bil Klinton, ruski predsednik Boris Jeljcin, francuski predsednik Fransoa Miteran i njegova supruga Danijela, grčki premijer Konstantin Micotakis, britanski premijer Džon Mejdžor i drugi.[6]

Koalicija Zajedno[uredi]

U periodu 1996—1997, zajedno sa Zoranom Đinđićem i Vesnom Pešić, predvodio je koaliciju Zajedno koja je u drugom krugu lokalnih izbora osvojila apsolutnu pobedu. Međutim, Miloševićev režim to nije priznao pa su nastali tromesečni protesti po celoj Srbiji. Najzad je, februara 1997, Milošević priznao pobedu opoziciji. Drašković je istupio iz te koalicije kada je gradonačelnik Beograda, Zoran Đinđić odbio da ga podrži za zajedničkog predsedničkog kandidata opozicije.

Januara 1999. godine Srpski pokret obnove je, kao parlamentarna stranka, bio pozvan da uđe u koaliciju sa Socijalističkom partijom Srbije. Miloševićev režim je računao na Draškovićeve veze sa zapadnim političarima, u situaciji velikih tenzija između Srbije, sa jedne strane, i SAD i NATO, sa druge. Drašković prihvata ovaj poziv i dobija mesto potpredsednika savezne Vlade, zaduženog za međunarodne odnose.

Zločin na Ibarskoj magistrali[uredi]

Dana 3. oktobra 1999. godine, na Ibarskoj magistrali organizovan je atentat na Draškovića, a u sudskom procesu utvrdiće se da nije prvi, i tom prilikom poginula su četiri njegova bliska saradnika. Drašković je istrajnom borbom za istinu, razotkrio mračnu stranu komunističkog režima i njegove "odrede smrti".

Post Miloševićevska era[uredi]

U međuvremenu, Drašković je 10. januara 2000. godine je formirao sa opozicionim liderima novu opozicionu koaliciju protiv Miloševića koja je nazvana Demokratska opozicija Srbije - DOS. U leto 2000, Drašković u ime stranke odlučuje istupiti iz koalicije i SPO samostalno nastupa na prevremenim izborima za predsednika SRJ, koje je Milošević raspisao za 24. septembar te godine. Draškovićev kandidat Vojislav Mihailović osvaja mali broj glasova, a Vojislav Koštunica (kandidat DOS-a) pobeđuje Miloševića koji najpre nije hteo da prizna poraz. Počinju demonstracije širom Srbije, koji su završeni 5. oktobra kada je DOS najpre nasilnim upadom u Saveznu skupštinu, ali i koordiniranom saradnjom sa nezadovoljnim delovima vojske i policije preuzeo vlast i izbegao krvoproliće. Drašković je podržavao proteste i pozdravio smenu vlasti. Na vanrednim izborima za Skupštinu Srbije, 23. decembra 2000, Draškovićev SPO nije uspeo da pređe izborni cenzus od 5% i postaje vanparlamentarna stranka.

Atentat u Budvi[uredi]

Sledeći pokušaj atentata dogodio se 15. juna 2000. godine u Budvi, kada je sam Drašković ostao živ - lakše povređen od vatrenog oružja. On se inače sklonio u Crnu Goru, u svoju kuću u Budvi, jer mu je u Srbiji pretila opasnost, na koju su mu prijatelji ukazivali. Opet su pripadnici beogradske SDB pokušali da ga eliminišu sa političke scene, kao najveću pretnju Miloševićevom režimu.

U vlasti[uredi]

Tri godine kasnije, decembra 2003. godine (na sledećim vanrednim skupštinskim izborima) SPO ulazi u koaliciju sa strankom Nova Srbija Velimira Ilića i osvaja 22 poslanička mesta (oko 13%). Ostalo je zabeleženo da po svim istraživanjima u vreme predizborne kamapanje ovoj koaliciji nije predviđan ulazak u parlament. Dve nedelje pre izbora Sinod srpske pravoslavne Crkve se oglasio saopštenjem da je za monarhiju. Politički analitičari su pre i posle izbornih rezultata ovo saopštenje protumačili kao poziv Crkve da se glasa za ovu koaliciju. Nema zabeleženih slučajeva da je sveštenstvo agitovalo za ovu kaoliciju. Drašković ne zauzima položaj u novoj Vladi Srbije pod vođstvom Vojislava Koštunice, već u aprilu 2004. godine biva postavljen za ministra spoljnih poslova Državne Zajednice Srbija i Crna Gora.

Nakon prestanka postojanja Državne Zajednice 2006. godine, Drašković ostaje na istoj dužnosti na nivou Srbije. Na toj funkciji ostaje do izbora nove Vlade u maju 2007. godine.

Pred vanredne parlamentarne izbore koji su održani 11. maja 2008. godine, Drašković i njegov SPO pristupili su koaliciji Za evropsku Srbiju, koju sačinjavaju još i Demokratska stranka (Boris Tadić), G17+ (Mlađan Dinkić), i Liga socijaldemokrata Vojvodine (Nenad Čanak).

Lista je na ovim izborima osvojila 38,42% glasova (1.590.200 glasova, 102 mandata) i koja je početkom jula 2008. formirala koalicionu Vladu sa koalicijim SPS-PUPS-JS. SPO je dobio 4 poslanička mandata i mesto ministra dijaspore.

Politički stavovi[uredi]

Vuk Drašković je kao malo koji srpski političar novijeg doba, ostao dosledan sebi i pritom "evoluirao" u stavovima i težnjama. Zbog nerazumevanja izgubio je veliki broj pristalica, koje ga nisu mogle pratiti. Uvek je prednjačio u vizionarskim stavovima i odgovorima na ključna pitanja; nailazio na odbijanje jer je išao ispred svog vremena. Od svog SPO-a, izgradio je istinski nacionalan i demokratski opredeljen širok narodni "pokret", a ne običnu političku stranku sa uskim ciljevima. To je razlog što on nije politički "profitirao", već se zadovoljio prednjačenjem i doprinosom razvoju demokratije. Ostao je zapamćen iz devedesetih godina 20. veka, kao "gospodar trgova"; veliki mada emotivni govornik. Dok još nije došlo do prvih ratnih sukoba, kao lider najjače opozicione stranke, težio je ka očuvanju - konfederaciji tadašnje Jugoslavije. Zalagao se za Jugoslaviju, kao najbolje rešenje, znajući da je to jedina država u kojoj su živeli svi Srbi. Kada je o Srbiji reč, u vreme kada je ona bila pod režimom Slobodana Miloševića, on je bio na suprotnim pozicijama: desničar, tradicionalista i nacionalista[7] (u pozitivnom smislu reči) - zagovornik stvaranja jake Srbije, kao ustavne monarhije sa srpskom vojskom, koja bi štitila srpski narod i srpske granice. Stajao je marta 1991. godine na čelu demokratskog protesta sa stavom: Knin se brani u Beogradu, a ne u Hrvatskoj.[8] Bio je na političkim pozicijama đenerala Draže Mihajlovića i Ravnogorskog pokreta[9], tražeći da dođe do istorijskog izmirenja između Srba partizana i Srba Ravnogoraca (četnika), bez obzira na krupne ideološke i druge razlike. Insistirao je tada da Srbija raskine spone sa komunističkom prošlošću i demontira tajne službe, koje su bile odgovorne za brojne zločine i političke likvidacije. I sam je zbog svojih istupa bio više puta njihova meta[10]; bio je žrtva nad kojom su probali sve: "od prisluškivanja do ućutkivanja" (ubistva). Kada je minula decenija građanskog rata i raspada titovske Jugoslavije, kao malo ko je tražio hrabro suočavanje sa zlom u sopstvenom narodu. Osuđivao je ratne zločine koji su kompromitovali slavni srpski ratnički ideal, dostignut u Velikom ratu. A kada je Srbija krenula 2000. godine da se demokratizuje, on se pomera ka desnom "centru", i usmerava na građansko društvo i evrointegracije. Drašković se pokazao kao politički vizionar ali i smeo pragmatičar sa nepopularnim (u narodu) rešenjima, koji je do sada veći ugled i priznanje stekao u inostranstvu.

  • U jednopartijskom periodu države bio je zagovornik komunističkih pogleda na svet
  • Zagovornik je zatim ponovnog uvođenja parlamentarne monarhije u Srbiju
  • Zagovornik je koncepta Velike Srbije i nacionalnog preporoda, od devedesetih
  • Zalagao se uvek za "Evropsku Srbiju", građansku, demokratski uređenu, pravnu državu
  • Zalagao se za otvaranje tajnih dosijea UDBE (tajne službe) i njenu depolitizaciju
  • Zalagao se za formiranje srpske vojske i njeno uključenje u NATO vojni pakt ili „Partnerstvu za mir“
  • Zagovornik je priznanja faktičkog stanja na Kosmetu, od strane Srbije
  • Ponudio je koncept rešenja kosmetskog pitanja: Više od autonomije, manje od nezavisnosti.
  • Zagovornik je istorijske istine o zločinima počinjenim nad Srbima, od strane Hrvata i Muslimana tokom Drugog svetskog rata
  • Zagovornik je teze o dominantno srpskoj odgovornosti za stradanja Muslimana u poslednjem, građanskom ratu
  • Insistirao je na kantonizaciji Bosne i Hercegovine, još od 1990. godine
  • Zalagao se za Mirovni plan "Z-4" u Hrvatskoj, koji je garantovao opstanak Srpske Krajine
  • Zagovarao je približavanje i oslanjanje na SAD, Evropsku uniju kao svetske sile
  • Još 1996. godine se izjasnio za ispunjavanje svih obaveza prema Tribunalu u Hagu

Državne funkcije[uredi]

Vidi još[uredi]

Reference[uredi]

  1. ^ https://www.biografija.org/politika/vuk-draskovic/
  2. ^ "Spomenica o Hercegovačkom ustanku 1875. godine", Beograd 1928.
  3. ^ Vuk Drašković se vratio književnosti (VIDEO) | Mondo, Pristupljeno 28. 3. 2013.
  4. ^ Predstavljen novi Draškovićev roman, Pristupljeno 5. 5. 2013.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 Fischer 2007, str. 459.
  6. ^ Biografija Draškovića na sajtu SMIP-a, Pristupljeno 5. 5. 2013.
  7. ^ Vuk Drašković: "Kojekude Srbijo", Beograd 1989.
  8. ^ "Srpska reč", Beograd 1991.
  9. ^ Vuk Drašković: "Noć đenerala", Beograd 1994.
  10. ^ Vuk Drašković: "Meta", Beograd 2007.

Literatura[uredi]

Spoljašnje veze[uredi]