1. februar
Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
1. februar (1.2.) je 32. dan godine po gregorijanskom kalendaru. Do kraja godine ima još 333 dana (334 u prestupnoj godini).
Sadržaj |
[uredi] Događaji
| februar | ||||||
| P | U | S | Č | P | S | N |
| 1 | 2 | 3 | ||||
| 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 |
| 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 |
| 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | ||
Vikimedijina ostava ima još multimedijalnih datoteka vezanih za: 1. februar
- 1701. — Bitka kod Kremone tokom Rata za špansko nasleđe između austrijskih i francuskih trupa.
- 1748. — Ukazom carice Marije Terezije Novi Sad dobio status slobodnog kraljevskog grada u okviru austrijske monarhije. Taj dan proglašen za Dan grada 1996.
- 1793. — Revolucionarna Francuska, nepune dve sedmice posle pogubljenja kralja Luja XVI, objavila rat Velikoj Britaniji i Holandiji.
- 1840. — U američkom gradu Baltimor otvoren prvi stomatološki fakultet u svetu.
- 1893. — Tomas Edison u Vest Orindžu u Nju Džersiju otvorio prvi filmski studio u svetu.
- 1896. — Podstaknuti pobunom u Grčkoj, stanovnici ostrva Krit počeli ustanak protiv turske vlasti. Uz intervenciju evropskih sila Krit 1898. dobio autonomiju, a 1912. pripojen Grčkoj.
- 1901. — U Beogradu izašao prvi broj „Srpskog književnog glasnika“, časopisa za književnost. Prvi urednik bio Bogdan Popović, jedan od najpoznatijih književnih kritičara i teoretičara tog doba.
- 1918. — Topovskim pucnjem sa krstarice „Sankt Georg“ označen početak pobune oko 6.000 mornara u austrougarskoj ratnoj floti u Boki kotorskoj. Pobuna ugušena 3. februara, uhapšeno 800 mornara i podoficira, a pred preki sud u Kotoru izvedeno njih 40, od kojih su četiri osuđena na smrt i potom streljana. Veliki broj oslobođen posle suđenja u septembru, a krivični postupak protiv ostalih prekinut slomom Austrougarske u Prvom svetskom ratu.
- 1924. — Prva laburistička vlada Velike Britanije priznala SSSR, što je znatno doprinelo smanjenju diplomatske izolacije prve socijalističke zemlje u svetu.
- 1942. — Vođa norveških nacista Vidkun Kvisling postao predsednik marionetske vlade u okupiranoj Norveškoj, u Drugom svetskom ratu.
- 1946. — Norveški diplomata Trigve Li izabran za prvog generalnog sekretara Ujedinjenih nacija.
- 1946. — Mađarska proglašena za republiku, s predsednikom Zoltanom Tildijem i premijerom Ferencom Nađom.
- 1974. — U požaru koji je zahvatio novi soliter u brazilskom gradu Sao Paulo poginulo više od 220 ljudi.
- 1979. — Iranski verski vođa ajatotah Ruholah Homeini vratio se u zemlju iz Pariza posle 15 godina izgnanstva, koje je proveo uglavnom u Iraku. Time nastupila nova faza islamske revolucije kojom je u Iranu uspostavljena islamska teokratska država.
- 1990. — Da bi suzbila masovne demonstracije kosovskih Albanaca, Jugoslovenska narodna armija izvela tenkove na ulice kosovskih gradova, a borbeni avioni nadletali Prištinu. U sukobima demonstranata i policije poginulo 27 demonstranata i jedan policajac, a ranjeno oko 100 ljudi na obe strane.
- 1991. — U zemljotresu koji je pogodio pogranične oblasti Avganistana i Pakistana poginulo više od 1.200 ljudi.
- 1992. — Predsednici SAD i Rusije Džordž Buš i Boris Jeljcin potpisali, u Kejmp Dejvidu, deklaraciju o prestanku neprijateljstava dve zemlje, čime je formalno završen „Hladni rat“.
- 1995. — Poplave u Holandiji naterale oko 250.000 ljudi da napuste domove.
- 1996. — Predsednik Žak Širak objavio da je Francuska zauvek okončala nuklearne probe.
- 2000. — Zbog učestalih napada naoružanih Albanaca na policijske i druge objekte, srpske vlasti pojačale prisustvo snaga bezbednosti i Vojske Jugoslavije na jugu Srbije u regionu opština Preševo, Bujanovac i Medveđa, u kojima Albanci čine većinu stanovništva.
- 2002. —
- Na suđenju u Rijeci, za ratne zločine počinjene nad Srbima 1991. i 1992, bivši načelnik policije iz Gospića Ivan Dasović potvrdio da je tadašnji politički vrh Hrvatske znao za ubistva Srba u Gospiću.
- Savet bezbednosti UN produžio mandat mirovnih snaga u Istočnom Timoru do 20. maja, za kada je predviđeno proglašenje nezavisnosti te bivše portugalske kolonije. Posle odlaska Portugalaca 1975. tu teritoriju okupirala Indonezija, a mirovne snage upućene 1999. pošto je Istočni Timor proklamovao nezavisnost.
- 2003. — U nesreći spejs-šatla „Kolumbija“ koji se zapalio i raspao na visini od oko 60 kilometara iznad Teksasa u SAD poginulo svih sedam astronauta.
- 2006. — Rusija čeka odluku Haga o lečenju bivšeg jugoslovenskog predsednika Slobodana Miloševića u Moskvi.
[uredi] Rođenja
- 1768. — Žak Aleksandar Bernar Loriston, francuski maršal i diplomata. († 1828).
- 1895. — Džon Ford, američki reditelj.
- 1902. — Jovan Karamata, srpski matematičar. († 1967).
- 1922. — Renata Tebaldi, italijanska operska pevačica, sopran († 2004.)
- 1928. — Tom Lantoš, američki političar mađarskog porekla († 2008.)
- 1933. — Svetlana Velmar-Janković, srpska književnica i dopisnni čkan SANU
- 1931. — Iajudin Ahmed, bangladežanski političar.
- 1931. — Boris Jeljcin, predsednik Rusije
- 1967. — Aleksandar Dunić, srpski glumac.
- 1968. — Oliver Birof, nemački fudbaler.
- 1969. — Gabrijel Batistuta, argentiski fudbaler.
[uredi] Smrti
- 1328. — Karlo IV Lepi, kralj Francuske (*1294)
- 1650. — Rene Dekart, francuski filozof, matematičar i fizičar.
- 1905. — Osvald Ahenbah, nemački slikar (* 1827.)
- 1908. — Karlos I, portugalski kralj.
- 1966. — Baster Kiton, američki filmski glumac i režiser.
[uredi] Praznici i dani sećanja
- Srpska pravoslavna crkva slavi:
