14. februar
Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
14. februar (14.02) je 45. dan u godini po gregorijanskom kalendaru. Do kraja godine ima još 320 dana (321 u prestupnoj godini).
Sadržaj |
[uredi] Događaji
| februar | ||||||
| P | U | S | Č | P | S | N |
| 1 | 2 | 3 | ||||
| 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 |
| 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 |
| 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | ||
Vikimedijina ostava ima još multimedijalnih datoteka vezanih za: 14. februar
- Danas se u svetu obeležava Trivundan - Sveti mučenik Trifun.
- 1663. — Kanada postala francuska kraljevska provincija.
- 1797. — Britanska flota pod komandom admirala Džona Džervisa i Horejšija Nelsona potukla špansku armadu kod rta Sent Vinsent, na krajnjem jugu Portugala.
- 1804. — Na skupštini srpskih starešina u Orašcu kod Aranđelovca doneta odluka o podizanju ustanka protiv Turaka. Za vođu izabran Karađorđe Petrović.
- 1835. — Na inicijativu dramskog pisca Joakima Vujića, uz novčanu pomoć kneza Miloša Obrenovića, u Kragujevcu osnovano prvo pozorište u Srbiji. Knjaževsko-serbski teatar jednom sedmično i prazničnim danima priređivao predstave za kneza i njegove činovnike i goste, a na repertoaru bili Vujićevi komadi ili njegovi prevodi stranih dela.
- 1922. — Italijanski inženjer Đulielmo Markoni počeo prvo redovno emitovanje radio programa iz Engleske.
- 1929. — Al Kaponeovi gangsteri u Čikagu ubili sedam članova rivalske bande Bagsa Morena da bi sprečili krađu krijumčarenog viskija, „Masakr na dan svetog Valentina“.
- 1943. — Sovjetska Crvena armija u Drugom svetskom ratu oslobodila Rostov od Nemaca.
- 1946. — Na američkom univerzitetu Pensilvanija počeo da radi elektronski mozak, računar, koji je sate normalnog računanja pretvorio u sekunde. Nazvan je ENIAC, Elektronski numerički integrator i računar.
- 1956. — U Moskvi počeo 20. kongres Komunističke partije SSSR, na kojem je šef partije Nikita Hruščov osudio politiku Staljina i otvorio put procesu destaljinizacije Sovjetskog Saveza.
- 1958. — Irački kralj Fejsal i jordanski kralj Husein objavili ujedinjenje dva kraljevstva u Arapsku Federaciju s Fejsalom kao šefom države. Monarhija u Iraku oborena u julu iste godine, kralj ubijen, a Federacija se raspala.
- 1972. — Sovjetski svemirski brod bez ljudske posade „Luna 20“ lansiran ka Mesecu, odakle je 11 dana kasnije doneo uzorke Mesečevog tla.
- 1989. — Iranski verski vođa ajatolah Ruholah Homeini fatvom naredio smrtnu kaznu za engleskog pisca indijskog porekla Salmana Ruždija zbog dela „Satanski stihovi“, koje je u Iranu ocenjeno kao blasfemija islama. Iranska vlada se 1998. javno ogradila od primene smrtne kazne.
- 1997. — Međunarodna arbitražna komisija donela odluku da sporno područje grada Brčko u Bosni bude stavljeno pod međunarodni nadzor do marta 1998.
- 1998 - Bosanski Srbi Miroslav Tadić i Milan Simić predali se Međunarodnom sudu za ratne zločine u Hagu. To su bili prvi optuženi za ratne zločine ratova na prostoru SFRJ koji su se predali Haškom sudu.
- 2000 - U nastojanju da izoluje jugoslovenskog predsednika Slobodana Miloševića, Evropska unija proširila spisak, sa 600 na 900 imena, saradnika Miloševića i ljudi bliskih njegovom režimu kojima je zabranjen ulazak u zemlje EU.
- 2001 - Skupština Srbije ukinula Zakon o javnom informisanju na osnovu kojeg je režim Slobodana Miloševića vršio represiju nad slobodnim i nezavisnim medijima u Srbiji. Od oktobra 1998, kada je Zakon usvojen, do septembra 2000, mediji kažnjeni s preko 30 miliona dinara, a nekima zabranjen rad.
- 2002 - Istraživači američkog univerziteta Teksas A&M izvršili uspešno kloniranje mačke.
- U 90. godini umro nemački dirigent Ginter Vand, poznat po svom zahtevnom stilu rada i velikom broju koncerata Bruknera, Betovena i Mocarta.
- 2003 - Tribunal u Hagu podigao optužnicu protiv lidera Srpske radikalne stranke Vojislava Šešelja za zločine protiv čovečnosti i kršenje zakona i običaja rata. Šešelj se predao tom sudu 24. februara iste godine.
- 2006 - Potvrđeni slučajevi ptičije gripe u Iranu i Nemačkoj.
- 2007 - Na konstitutivnoj sednici sedmog saziva Narodne skupštine Republike Srbije, odbijen predlog specijalnog izaslanika Ujedinjenih nacija Martija Ahtisarija za buduće rešenje statusa Kosova i Metohije.
[uredi] Rođenja
- 1404. — Leonbatista Alberti, italijanski slikar. († 1472.)
- 1483. — Babur, prvi car Mogulskog carstva
- 1804. — Teodor Pavlović - prvi sekretar Matice srpske
- 1912. — Tibor Sekelj, svetski putnik
- 1914. — Boris Krajger, slovenački i jugoslovenski političar i narodni heroj († 1967.)
- 1929. — Mihajlo Viktorović, srpski glumac († 1998.)
- 1930. — Relja Bašić, hrvatski glumac
- 1944. — Roni Peterson, švedski automobilista († 1978.)
- 1950. — Josipa Lisac, hrvatska pevačica
- 1972. — Saša Ćurčić, srpski fudbaler
- 1983. — Nikola Kovačević, srpski odbojkaš
[uredi] Smrti
- 269. — Valentin, rimski sveštenik i lekar.
- 869. — Ćirilo, vizantijski misionar (uz brata Metodija apostol Slovena) i hrišćanski svetac.
- 1400. — Ričard II, engleski kralj (* 1367.)
- 1405. — Tamerlan (Timur Hromi), tatarski emir, jedan od najvećih osvajača u istoriji (*1336.).
- 1779. — Džejms Kuk, engleski moreplovac i istraživač. (* 1728.)
- 2003. — Ovca Doli, prvi klonirani sisar
- 2006. — Šošana Damari, izraelska pevačica (* 1923.)
[uredi] Praznici i dani sećanja
- Srpska pravoslavna crkva slavi:
